Groupe de soutien

Tác dụng của việc cắt tỉa cành lá trên cây và thời điểm cắt tỉa phù hợp

Trong quá trình trồng và chăm sóc cây xanh, cắt tỉa cành lá là một công việc quan trọng, mang tính kỹ thuật và cần được thực hiện đúng cách. Dù là cây ăn quả, cây cảnh, cây công trình hay cây cổ thụ, việc cắt tỉa hợp lý đều góp phần quyết định đến sức sinh trưởng, tính thẩm mỹ cũng như khả năng phòng chống sâu bệnh của cây. Dưới đây là phân tích đầy đủ và chi tiết về tác dụng của việc cắt tỉa cành lá cũng như thời điểm nên và không nên thực hiện công việc này.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: cơ sở nuôi cấy mô thực vật

Tác dụng của việc cắt tỉa cành lá trên cây

Loại bỏ mầm thừa, tập trung dinh dưỡng cho cây

Trong quá trình sinh trưởng, cây thường phát sinh nhiều mầm non, cành phụ hoặc chồi vượt không cần thiết. Những bộ phận này không chỉ làm mất cân đối hình dáng tổng thể của cây mà còn tiêu tốn đáng kể nguồn dinh dưỡng vốn cần thiết cho thân chính, cành khỏe và bộ lá chủ lực. Khi tiến hành cắt tỉa, người trồng cây sẽ loại bỏ các mầm thừa, giúp cây tập trung dinh dưỡng để phát triển đúng hướng, tăng cường sức sống và đạt được hình dáng như mong muốn. Đối với những người trồng cây cảnh hoặc mua cây từ một địa chỉ vườn cây giống uy tín, việc cắt tỉa đúng kỹ thuật sẽ giúp cây giữ được đặc tính hình thái ban đầu và phát triển ổn định lâu dài.

Loại bỏ cành già, cành sâu bệnh và lá héo úa

Lá già, lá úa, cành khô hoặc cành bị sâu bệnh là những yếu tố làm suy giảm sức khỏe tổng thể của cây. Nếu không được loại bỏ kịp thời, chúng có thể trở thành nguồn lây lan bệnh sang các bộ phận khỏe mạnh khác, đặc biệt trong điều kiện thời tiết ẩm ướt. Ngoài ra, các cành lá hư hỏng còn che chắn ánh sáng, làm giảm khả năng quang hợp của những tầng lá bên trong. Việc cắt tỉa giúp loại bỏ triệt để các bộ phận kém chất lượng, từ đó hạn chế sự phát triển của nấm bệnh, sâu hại và tạo điều kiện cho các tán lá khỏe mạnh hấp thụ ánh sáng tốt hơn.

Tạo dáng, tạo thế cho cây theo mục đích sử dụng

Đối với cây cảnh, cây bonsai, cây hàng rào hoặc cây trồng trong khuôn viên nhà ở, việc cắt tỉa đóng vai trò quyết định trong việc tạo hình và duy trì dáng cây. Thông qua quá trình cắt tỉa có chủ đích, người trồng có thể định hướng sự phát triển của cành, kiểm soát chiều cao, độ xòe tán và tạo ra các thế cây phù hợp với không gian kiến trúc hoặc sở thích cá nhân. Đây là lý do vì sao những người chơi cây cảnh chuyên nghiệp luôn coi cắt tỉa là một công đoạn không thể thiếu, tương đương với tưới nước, bón phân hay phòng trừ sâu bệnh.

Tạo không gian thông thoáng, tăng khả năng quang hợp

Nếu để cây phát triển hoàn toàn tự nhiên, cành lá có xu hướng mọc dày, chồng chéo và rậm rạp. Điều này khiến không khí lưu thông kém, độ ẩm trong tán cây tăng cao, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sâu bệnh phát sinh. Đồng thời, các lá bên trong không nhận đủ ánh sáng để quang hợp, dẫn đến cây sinh trưởng yếu, lá dễ vàng và rụng sớm. Việc cắt tỉa giúp tán cây trở nên thông thoáng, ánh sáng phân bố đều hơn, không khí lưu thông tốt hơn, qua đó nâng cao sức đề kháng tự nhiên của cây và giảm thiểu rủi ro về dịch bệnh.

Hỗ trợ cây ra hoa, kết trái tốt hơn

Đối với nhiều loại cây ăn quả và cây hoa, cắt tỉa đúng thời điểm còn có tác dụng kích thích cây ra hoa và đậu quả. Khi các cành già cỗi, cành sâu bệnh hoặc cành vô hiệu bị loại bỏ, cây sẽ dồn năng lượng để nuôi các cành khỏe, từ đó tăng khả năng ra hoa đồng loạt và cho năng suất cao hơn. Đây là kỹ thuật được áp dụng phổ biến trong sản xuất nông nghiệp cũng như tại các địa chỉ vườn cây giống chuyên cung cấp cây con chất lượng cho người trồng.

Nên cắt tỉa cây vào thời điểm nào

Cắt tỉa khi cành lá phát triển quá rậm rạp

Thời điểm thích hợp nhất để cắt tỉa là khi cây có dấu hiệu phát triển mất cân đối, cành lá mọc dày, um tùm hoặc che khuất không gian xung quanh. Việc can thiệp kịp thời sẽ giúp cây nhanh chóng phục hồi, duy trì được hình dáng đẹp và hạn chế nguy cơ phát sinh sâu bệnh. Thông thường, nhiều loại cây nên được cắt tỉa định kỳ khoảng 6 tháng một lần, tuy nhiên tần suất cụ thể còn phụ thuộc vào đặc tính sinh trưởng của từng loài.

Thời điểm cắt tỉa đối với cây cổ thụ và cây công trình

Với các loại cây cổ thụ, cây bóng mát hoặc cây công trình, việc cắt tỉa có thể thực hiện bất cứ khi nào cần thiết, đặc biệt là khi phát hiện cành khô, cành mục hoặc cành có nguy cơ gãy đổ. Trước mùa mưa bão, cắt tỉa là biện pháp quan trọng nhằm giảm tải trọng cho tán cây, hạn chế rủi ro gãy cành, đổ cây, đảm bảo an toàn cho con người và tài sản xung quanh.

Thời điểm cắt tỉa đối với cây vỏ mỏng

Đối với các loài cây có vỏ mỏng, nhạy cảm với nhiệt độ cao, cần tránh cắt tỉa vào mùa hè hoặc những ngày nắng gắt. Ánh nắng mạnh có thể làm khô nhanh vết cắt, gây tổn thương mô cây và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm xâm nhập. Thời điểm phù hợp hơn là vào sáng sớm hoặc chiều mát, trong điều kiện thời tiết ôn hòa.

Thời điểm cắt tỉa đối với cây cảnh

Cây cảnh thường cần được cắt tỉa thường xuyên để duy trì dáng và thế cây. Tuy nhiên, mỗi lần cắt chỉ nên loại bỏ một lượng cành lá vừa phải, tránh cắt quá nhiều cùng lúc khiến cây bị suy yếu. Người trồng cần quan sát kỹ chu kỳ sinh trưởng của cây để lựa chọn thời điểm cắt tỉa phù hợp, giúp cây phục hồi nhanh và tiếp tục phát triển ổn định.

Thời điểm cắt tỉa đối với cây rụng lá theo mùa

Đối với các loài cây có đặc điểm rụng lá theo mùa, thời điểm cắt tỉa thích hợp nhất thường rơi vào giai đoạn cây ngừng sinh trưởng mạnh, từ khoảng tháng 10 đến tháng 1 năm sau. Khi đó, cây ít bị ảnh hưởng bởi việc cắt tỉa, khả năng hồi phục tốt hơn và sẵn sàng cho chu kỳ sinh trưởng mới.

Kết luận

Cắt tỉa cành lá là một khâu quan trọng trong quá trình chăm sóc cây trồng, mang lại nhiều lợi ích thiết thực từ việc nâng cao sức khỏe cây, tăng tính thẩm mỹ đến phòng ngừa sâu bệnh và đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tối ưu, người trồng cần nắm rõ đặc điểm từng loại cây, lựa chọn thời điểm và phương pháp cắt tỉa phù hợp. Kết hợp với việc chọn cây giống chất lượng từ một địa chỉ vườn cây giống đáng tin cậy, quá trình chăm sóc và phát triển cây sẽ trở nên hiệu quả, bền vững và đạt được kết quả như mong muốn.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.

BỎ TÚI 7 TỶ ĐỒNG MỖI NĂM NHỜ TRỒNG CHUỐI NUÔI CẤY MÔ

HÀNH TRÌNH LÀM GIÀU TỪ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRÊN ĐỒNG ĐẤT KHOÁI CHÂU

1. Từ lao động phổ thông đến “ông vua” chuối tiêu hồng

Anh Phạm Năng Thành, sinh năm 1979, quê xã Đại Tập, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên, là một trong những nông dân tiêu biểu cho lớp người dám nghĩ, dám làm và mạnh dạn áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp. Ít ai biết rằng, trước khi gây dựng được cơ ngơi hàng chục tỷ đồng từ cây chuối, anh từng trải qua quãng thời gian mưu sinh đầy vất vả nơi đô thị. Từ nghề xe ôm đến phụ hồ tại các công trình xây dựng, cuộc sống bấp bênh khiến anh luôn trăn trở về con đường làm giàu bền vững.

Năm 2003, anh quyết định trở về quê hương với khát vọng làm giàu trên chính mảnh ruộng của gia đình. Tuy nhiên, bài toán đặt ra là trồng cây gì, nuôi con gì để vừa phù hợp điều kiện thổ nhưỡng vùng bãi ven sông, vừa mang lại giá trị kinh tế cao. Câu trả lời chỉ thực sự rõ ràng khi anh tiếp cận được mô hình trồng chuối tiêu hồng bằng công nghệ nuôi cấy mô.

2. Cơ duyên với chuối nuôi cấy mô và bước ngoặt sản xuất

Năm 2006, khi Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ tỉnh Hưng Yên phối hợp với Viện Nghiên cứu Rau quả triển khai mô hình trồng thử nghiệm chuối tiêu hồng nuôi cấy mô tại Khoái Châu, anh Thành là một trong những người đầu tiên tìm hiểu, học hỏi và quyết tâm đầu tư. Kết quả thực tế của mô hình cho thấy hiệu quả kinh tế vượt trội, cao gấp 3–4 lần so với nhiều loại cây trồng truyền thống trên cùng diện tích.

Khác với phương pháp trồng chuối bằng cây con tách từ gốc mẹ, chuối nuôi cấy mô được tạo ra trong môi trường vô trùng, đảm bảo đồng đều về sinh trưởng, sạch bệnh và khả năng phát triển mạnh. Chính sự khác biệt này đã tạo nên bước ngoặt lớn trong tư duy sản xuất của anh Thành. Từ vài sào ban đầu, anh mạnh dạn mở rộng diện tích, đầu tư bài bản về kỹ thuật, phân bón và quy trình chăm sóc.

Những nền tảng công nghệ sinh học trong nhân giống cây trồng hiện nay cũng đang được nhiều đơn vị nghiên cứu và chuyển giao, có thể tham khảo thêm tại https://vigen.vn/ để thấy rõ vai trò của nuôi cấy mô trong nông nghiệp hiện đại.

https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp

3. Năng suất vượt trội và hiệu quả kinh tế rõ rệt

Theo các nghiên cứu và thực tiễn sản xuất, chuối tiêu hồng nuôi cấy mô trong điều kiện thâm canh bắt đầu trổ bói sau khoảng 8 tháng trồng và cho thu hoạch sau 13–15 tháng. So với chuối trồng bằng phương pháp truyền thống, năng suất của chuối cấy mô cao hơn từ 20 đến 30 phần trăm. Buồng chuối to, quả đều, mẫu mã đẹp, đáp ứng tốt các yêu cầu khắt khe của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Thực tế tại trang trại của anh Thành cho thấy, chính sự đồng đều về sinh trưởng giúp việc chăm sóc, thu hoạch và sơ chế trở nên thuận lợi hơn, giảm đáng kể chi phí lao động. Theo nhận định của các chuyên gia, giống chuối được tạo ra từ nuôi cấy mô có sức đề kháng tốt do đã trải qua quá trình chọn lọc cây mẹ nghiêm ngặt, từ đó hạn chế sâu bệnh và giảm rủi ro trong sản xuất.

4. Quy trình kỹ thuật và sự đầu tư bài bản

Chia sẻ về kỹ thuật trồng chuối nuôi cấy mô, anh Thành cho biết cây giống khi đưa ra trồng chỉ cao khoảng 5–10 cm nhưng sinh trưởng rất nhanh nếu được chăm sóc đúng quy trình. Trước khi trồng, cây được xử lý sạch rễ, bón lót vôi bột và lân đơn để cải tạo đất. Trong quá trình sinh trưởng, chuối được bón phân định kỳ khoảng hai tháng một lần, kết hợp tưới nước đều đặn và làm sạch cỏ dại, lá già.

Đặc biệt, anh tuyệt đối không sử dụng phân động vật tươi để tránh mầm bệnh. Khi buồng chuối ra hết nải, hoa chuối được cắt bỏ, buồng được gò vuông góc và chằng chống cẩn thận nhằm hạn chế thiệt hại do gió bão. Với những buồng trổ hoa vào thời điểm mưa nhiều, chuối còn được trùm bao bảo vệ để đảm bảo chất lượng quả.

5. Sản xuất theo VietGAP và hướng đến xuất khẩu

Từ cuối năm 2014, anh Thành bắt đầu chuyển toàn bộ diện tích chuối sang sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Hệ thống tưới nước tự động, giàn phun mưa hiện đại được đầu tư đồng bộ, sử dụng nguồn nước sạch khai thác từ độ sâu 40 mét, không nhiễm kim loại nặng. Nhờ đó, lượng phân bón được sử dụng tiết kiệm hơn, công lao động giảm đáng kể nhưng hiệu quả sinh trưởng của cây chuối lại cao hơn.

Song song với sản xuất, anh còn xây dựng khu xưởng sơ chế, đóng gói chuối xuất khẩu với quy trình bảo quản hiện đại. Năm 2015, anh được cấp chứng nhận VietGAP cho 30 ha chuối, sản lượng đạt khoảng 1.500 tấn mỗi năm. Đây là nền tảng quan trọng để chuối của anh tiếp cận các thị trường khó tính như Nga, Hàn Quốc, Malaysia và một số quốc gia Trung Đông.

Các sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là giống cây trồng nuôi cấy mô phục vụ sản xuất hàng hóa, đang ngày càng đa dạng và chuyên nghiệp, có thể tham khảo thêm tại https://vigen.vn/cach-cham-soc-dua-sap-sau-trong/.

6. Nhân rộng mô hình và tạo sinh kế cho cộng đồng

Không chỉ làm giàu cho bản thân, mô hình trồng chuối nuôi cấy mô của anh Thành còn tạo việc làm thường xuyên cho hơn 30 lao động địa phương với mức thu nhập ổn định từ 5 đến 6 triệu đồng mỗi tháng. Bên cạnh đó, anh sẵn sàng tư vấn kỹ thuật miễn phí và bao tiêu sản phẩm cho các hộ dân có nhu cầu tham gia trồng chuối.

Để kiểm soát chất lượng và tránh rủi ro về tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, anh áp dụng hình thức ứng trước vốn và thu mua toàn bộ diện tích chuối của nông dân ngay từ khi chuối bắt đầu trổ buồng. Cách làm này không chỉ giúp người dân yên tâm sản xuất mà còn tạo nên chuỗi liên kết bền vững từ sản xuất đến tiêu thụ.

7. Hướng tới vùng chuối tập trung quy mô lớn

Nhận thấy tiềm năng lớn từ cây chuối tiêu hồng nuôi cấy mô, anh Thành đã đăng ký hộ kinh doanh và từng bước xây dựng thương hiệu chuối 3T, tiến tới thành lập doanh nghiệp. Hiện nay, chuối 3T đã có mặt tại hầu hết các tỉnh miền Bắc và mỗi ngày xuất khẩu khoảng 20 tấn chuối ra thị trường quốc tế.

Trong tương lai, anh dự kiến xây dựng dự án vùng sản xuất chuối tập trung quy mô hàng trăm hecta, áp dụng đồng bộ công nghệ trồng, thu hoạch và đóng gói ngang tầm các tập đoàn chuối lớn trên thế giới. Dự án “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận Chuối tiêu hồng Khoái Châu” đã được phê duyệt, mở ra triển vọng lớn cho ngành chuối tại địa phương.

Câu chuyện làm giàu từ chuối nuôi cấy mô của anh Phạm Năng Thành là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc ứng dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp, góp phần thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam.